Factsheet circulair slopen van beton

Uit Duurzaam Beton
Ga naar: navigatie, zoeken

Circulaire slopen van beton


Circulair slopen van beton kent conform de aanpak van de circulaire economie een viertrapsraket. In afnemende volgorde van duurzaamheid:

1. Verlengen levensduur van beton: De levensduur van het beton wordt verlengd door betonreparatie, flexibel bouwen etc. Dit vraagt dat bij het ontwerp van het gebouw of object hier al rekening mee gehouden wordt.

2. Beton elementen demonteren en opnieuw gebruiken Als dat niet mogelijk is, dan wordt het gebouw of object en de betonblokken/ elementen gedemonteerd en worden de blokken/elementen elders opnieuw gebuikt. Ook dit vraagt al bij het ontwerpen dat er demontabel wordt gebouwd. Een nieuwe ontwikkeling zijn de recycling van donor skeletten van gebouwen. Momenteel wordt daar onderzoek naar gedaan: http://imdbv.nl/Nieuws/Ingenieurs-starten-onderzoek-naar-_lquote_donor_skelet_rquote_-gebouwen

3. Beton recyclen in nieuw beton: het gebouw of object wordt selectief gesloopt en het vrijgekomen betonpuin wordt gebroken en gerecycled in nieuwe beton. Daar liggen kansen en uitdagingen. Hieronder wordt dit nader toegelicht

4. Beton recyclen als funderingsmateriaal: het betonpuin (vaak gemengd met ander steenachtig bouw- en sloop afval) wordt gerecycled als funderingsmateriaal (menggranulaat) in bijvoorbeeld wegen. Voor bovenstaande opties geldt in alle gevallen dat dit alleen duurzaam is op het moment dat het hergebruik van het beton in de regio plaats vindt. Op het moment dat het gerecyclede beton over een flink aantal kilometers moet worden getransporteerd, dan stijgt de CO2 uitstoot en wordt het duurzaamheids voordeel op het vlak van CO2 teniet gedaan. Wanneer transport over water tot de mogelijkheden behoort, kan er een grotere afstand worden overbrugt.


Huidig manier van bewerken van beton

De huidige methode van betonrecyclen laat zich omschrijven als een drie stap proces: 1. Voorbreken (grote stukken betonpuin klein maken tot maximaal 150 mm). 2. Breken van betonpuin (breken van beton tot stukken van maximaal 40 mm). 3. Zeven naar grove en fijne fracties.


Hierbij worden gewoonlijk de volgende fracties aangehouden:

- Grove fractie 4/40, deze fractie bestaat uit betongranulaat, alle deeltjes groter dan 4 mm en kleiner dan 40 mm. Er bestaan verdere graderingen zoals 4/16 en 4/32. Deze fractie mag tot 30% worden bijgemengd in beton conform NEN EN 206. Een hoger percentage betongranulaat mag in bepaalde gevallen ook, maar vraagt meer cement in het beton, waardoor het duurzaamheidsvoordeel afneemt.

- Fijne fractie 0/4 mm, dat wil zeggen kleiner dan 4 mm, deze fractie bestaat voornamelijk uit zand en cementsteen en wordt ook wel het brekerzand genoemd. Ook deze fractie kan verder opgedeeld worden in kleiner dan 0,125 mm en kleiner dan 60 nanometer. Beide fracties komen ongeveer voor de helft vrij.

In de huidige situatie wordt het gerecyclede beton, grotendeel integraal (fijne en grove fractie samen) gebruikt als funderingsmateriaal voor wegen. Een klein gedeelte van de grove fractie wordt als betongranulaat ingezet ter vervanging van primair toeslagmateriaal (met name grind). De fijne fractie (het brekerzand) kan momenteel niet ingezet worden als grondstof voor beton doordat korrelopbouw en samenstelling niet voldoen aan de in de toeslagmateriaalnormen gestelde eisen. (Bron Handelingsperspectieven verduurzaming beton sector, CE Delft 2014)


Innovaties voor circulaire slopen


Bij innovaties voor circulaire slopen van beton worden een aantal extra bewerkingstappen aan het eerder genoemde breker en zevenproces toegevoegd. Deze bewerkingstappen zijn nog geen algemeen goed, er moet dus worden gecheckt of de opdrachtnemer dit ook echt kan waarmaken, middels certificaten van de nieuwe producten die ontstaan na de bewerkingsstappen. Uiteindelijk levert dit het volgende op:

- Grindvervanger: 4/40. Deze is fractie heeft een hog gegarandeerde kwaliteit betongranulaat (teruggewonnen grind) en kan tot 100% worden hergebruikt, zonder dat er extra cement nodig is. - Schoon zand: 1-4 fractie. Ook deze fractie is gereinigd, waardoor hij als zandvervanger kan worden gebruikt bij het produceren van beton - Toeslagmateriaal 0-1 fractie. Verschillende partijen onderzoeken momenteel de mogelijkheden om dit ook als toeslagmateriaal toe te gaan passen in beton als een soort van cementvervanger / vulmiddel, waardoor de hoeveelheid cement gereduceerd kan worden.

Met de fractie 0-1 en 1-4 is de meeste duurzaamheidswinst te boeken omdat dit de potentie heeft om de cementvraag van nieuwe beton te reduceren. En cement is de kostbaarste fractie van beton, dat de meeste milieubelasting veroorzaakt. Momenteel worden op laboratoriumschaal een aantal innovatie ontwikkeld voor het hergebruik van de fijne fractie. Er is nu nog geen mogelijkheid om de 0-1 fractie op hoogwaardig niveau her te gebruiken in cement.


EMVI criterium voor circulaire slopen:


Geef aan op welke wijze u het beton hergebruikt en in welke mate dit gebeurt. Vul daarbij de volgende tabel in:

Tabel circulair slopen.jpg

De opdrachtgever wil met deze opdracht bewerkstelligen dat een zo veel mogelijk beton op hergebruikt wordt met een zo hoog mogelijke mate van waarde behoud en zo duurzaam mogelijk. Hoe hoger de mate van het hergebruik, de mate van waarde behoud en duurzaamheid, hoe hoger u scoort op deze wens.


Bewijsmateriaal tijdens de uitvoering


De opdrachtgever kan vragen naar de certificaten van het bewerkte betonpuin en de producten die dat heeft opgeleverd. Tevens kan worden gevraagd naar een overzicht van de transporten end e hoeveelheid kilometers die het materiaal heeft afgelegd.